Ön Çapraz Bağ Onarımı ve Rehabilitasyon

Ön Çapraz Bağ Onarımı ve Rehabilitasyon

Ön çapraz bağ (ACL) yırtığı ameliyatı sonrası rehabilitasyon uzun bir süreçtir. Spora ve normal faaliyetlere geri dönmek aylar sürebilir. ACL rehabilitasyonunun çok fazla çeşidi vardır ama burada verilecek bilgiler basitçe bir genel bakış niteliğinde olacaktır. Kişiye özel rehabilitasyon sporcunun bireysel sorunlarına yoğunlaşır ve her sporcu bunun için kendi protokolüne müracaat etmelidir. Zaman çizelgeleri size rehberlik edebilir. Ama ilerleme yeni bir adıma geçmeden, öncesindeki adımın tamamlanmasına bağlıdır.

1. Gün:

ACL ameliyatı sonrası ilk günün amacı şişmenin azami seviyeye indirilmesi ve rahatsızlığın giderilmesidir. Bu da şu şekilde başarılır:

  • Sık aralıklarla buz konulması
  • Etkilenmiş dizin yükseltilmesi
  • Koltuk değneği kullanılması

Bazı cerrahlar ACL ameliyatı sonrası dizlik kullanılmasını önerir. Burada da çelişkiler yaşanır, zira bazı cerrahlar dizlik kullanılmasını tercih etmez.

Bir diğer çelişki barındıran konuysa, ameliyat sonrası hareket makinesi kullanımıdır. Bu konuda da bazı cerrahlar, iyileşme hususunda yardımcı olacağına dair kesin bulgular bulunmamasına rağmen hareket aracı kullanılmasını tavsiye ederler.

1–2. Hafta

Yürüme alıştırmaları ameliyattan hemen sonra başlamalıdır. Buradaki asıl amaç dizi güçlendirerek bacağın tam olarak uzanması yeteneğinin tamamen geri kazanılmasıdır. Esneklik (bükülme) alışkanlığının geri kazanılması uzatma alışkanlığının geri kazanılmasından daha kolaydır.

Hasta bir fizik tedavi uzmanı eşliğinde yavaş bir şekilde güç kazanmak, yürüme çalışmaları ve aerobik yapacaktır. Gücü artırdığı, hareketliliği geliştirdiği ve aerobik faaliyet sağladığı için ameliyattan mümkün olduğunca hemen sonra kendini sabit bisiklet üzerinde bulan hastalar vardır.

3–6. Hafta:

Fizyoterapist eşliğinde çalışma devam eder. Hareket geliştikçe ağırlık güçlendirmeye özellikle de propriyoseptif (vücut içerisinde oluşan hareketleri algılama) alıştırmalara ağırlık verilir.

Normal hareketliliğin sağlanmasının ardından, yapılan spora özgü aktivitelerin bir kısmına başlanır. Bu aktivitelere başlamadan önce, hareketlilik normale yakın ve şişmenin bulunduğu bölgelerde olmalıdır.

7–12. Hafta:

İlk spor aktivitelerine başlanabilir ve hastalar genelde hafif koşuya, dışarıda bisiklete binmeye ve açık havada havuza girmeye başlarlar. Futbol ve basketbol gibi yan yana oynanan sporlardan kaçınılmalıdır.

Bu aşamanın sonuna doğru bazı sporcular mekik koşusuna, lateral mekiğe ve atlamaya başlayabilirler.

4–7. Ay:

Spora özel aktiviteler devam eder. Bu dönem rehabilitasyonun en zor aşamasıdır. Çünkü hasta, dizinin normal olduğunu hisseder ama aslında diz spor aktivitesinin baskısına dayanacak kadar güçlü ve sağlık değildir henüz.

Rehabilitasyonun ağırlığı gerçek spor hareketlerinin simülasyonu niteliğindeki aktivitelere verilmelidir. Bu aktivitelerse, sekiz alıştırma figürleri ve pliometria hareketleridir. Örneğin, bir tenis oyuncusu yumuşak vuruşlarla ve bir futbolcuysa hafif driplingle başlayabilir.

2 yorum

  1. Ön Çapraz Bağ Rehabilitasyonu Editör 19 Ekim 2012 at 11:58 - Reply

    Merhaba,

    Ben İstanbul’dan Can Güner. 22 yaşındayım ve üniversite öğrencisiyim. Bir turnuvada basketbol oynarken ön çapraz bağımı kopardım. Hemen fark edemedim tabi hastanenin acil bölümüne gittiğimde birkaç ağrı kesici verdiler 1 hafta içinde hala ağrı hissedersen gel dediler. Bende ilk gün çok fazla ağrı vardı ondan sonra pek bir şey hissetmedim yaklaşık 20 gün sonra baldır bölgesinde ciddi ödem hissettim ve doktora gittim, MR çektiler ve sol diz ön çapraz bağımın koptuğunu ayrıca menisküs yırtığı olduğunu, ameliyat olmam gerektiğini söylediler. Ama ben acele etmek istemedim ve dizimi kuvvetlendirerek yaklaşık 1.5 sene bekledim. Doktorum durumun düzelmediğini ameliyatsız çözümün mümkün olmadığını, ameliyat olmazsam 45-50 yaşlarında çok daha büyük sorunlarla karşılaşabileceğimi söylediler. Bunun üzerine Özel İncirli Ethica Hastanesinde 30.08.2012 tarihinde genel anestezi yöntemiyle ameliyat oldum. Diğer hastalara tavsiyem de bu yöntemle olmaları, verilen narkozun etkisiyle pek bir şey hissetmedim ta ki ameliyat olduğum ertesi gününde beni yürütmek istedikleri zamana kadar. O gün bir şekilde kalktım ama çok fazla zorlandım değneklerle yürürken, hemen üstüne bastırdılar ayağımın. 1 Eylül’de de taburcu oldum hastaneden ve yaklaşık 1 hafta süreyle evin içinde değneklerle dolaştım.

    10 Eylül tarihinde Fizyorom fizik tedavi merkezinde Uz Dr Abidin Tanrıkut’a muayene oldum. Fizik tedavi ve rehabilitasyon programına başladım. İlk gün oldukça zor geçmişti ve sonraki 8-9 seans da oldukça zorlayıcıydı. Avazım çıktığı kadar bağırıyordum germe egzersizleri sırasında, bütün binaya duyuluyordu sesim. Ben de bu durumdan pek hoşnut değildim ve bırakmayı düşünüyordum ama çektiğim acıların sonu olacağının da farkındaydım ve seanslara ihmal etmeden devam ettim. 30 seansı tamamladım ve ardından okuluma devam ettim. 13 Ekim tarihinden itibaren. Birlikte çalıştığım Fizik Tedavi rehabilitasyon ekibinden spor sakatlıkları konusunda yaklaşık 6 sene bu alanda çalışmış Ali Hakan Yılmaz oldukça yardımcı oldu bana. Tabi acımasız bir kişiliği de vardı ben avazım çıktığı kadar bağırırken o hala germeleri yapmaya devam ediyordu ama şimdi iyi ki yapmış diyorum. O an bıraksa, zorlamayalım dese belki hala zorluk yaşayacaktım. Şu an oldukça iyiyim ve günlük aktivitelerimi yerine getiriyorum. Başta Uz Dr Abidin Tanrıkut olmak üzere emeği geçen fizyorom ekibine teşekkürler.

  2. Ön Çapraz Bağ Rehabilitasyonu Editör 05 Ağustos 2013 at 11:08 - Reply

    Tolgahan Kılıç
    04/08/2013
    İstanbul Üniversitesi İnşaat Mühendisliği öğrencisiyim. Bir halı saha maçında yaşadığım talihsiz bir sakatlık sonucu menisküs ve ön çapraz bağ ameliyatı olmak zorunda kaldım. Yaptığım araştırmalar sonucu Fizyorom Fizik Tedavi Merkezi ve Dr.Abidin Bey’in işlerinde iyi olduğu sonucuna vardım. İlk yapılan tedavimde bacağımın hareket kabiliyeti oldukça az ve ödemim fazla durumdaydı. Tek koltuk değneği ile yürümekteydim. 18.07.2013 tarihinde 15 günlük tedavi seansıma başladık. İlk gün yapılan hareketlerde öncelikle bacağımın tam düz pozisyonda kilitlenmesine ve koltuk değneksiz yürümem için bacağımın güçlendirilmesine çalışıldı. Takip eden dördüncü gün koltuk değneğimi bıraktım ve normal yürümeye başladım. Aynı zamanda dördüncü gün ayak topuğum kalçama değer konuma geldi. Bu süreçte çok ağrı çektim fakat sonraki seanslarda ağrı seviyesi giderek azaldı ve bacağım yapılan egzersizlere alıştı. Sonraki günler genelde ağırlık çalışma ve germe egzersizleri yaptık ve tedavimin sonunda yürümekte, merdiven inip çıkmakta, oturmakta sıkıntım kalmadı fakat bacağım hala güçsüz olduğundan geliştirmeye devam etmem gerektiğini öğrendim. Fakat stajım nedeniyle biraz ara verip bir süre sonra tekrar başmalayı düşünüyorum. Bu kısa sürede tekrar hareket kabiliyetimi kazandırdıkları için Abidin Bey, İlknur Hanım ve Salih Bey’e teşekkürlerimi borç bilirim.

Bir yorum bırakın